
September 24, 2025
Liu hosi Departamentu Ozonu ne’ebé realiza ona formasaun kona-ba gases ODS no Non ODS ba funsionarius sira Alfándega nian atu hasa’e koñesimentu kona-ba Susbstánsia sira ne’ebé Hamihis Ozonu (ODS) no la’os ODS sira normalmente envolve hanorin ofisiál sira oinsá atu identifika, kontrola, no prevene komérsiu ilegál iha ODS liuhosi komprende regulamentu sira, uza ekipamentu espesializadu hanesan identifikadór refrijerante sira, rekoñese tékniku sira kontrabandu nian, no verifika lisensa komérsiu nian no kódigu tarifa sira. Formasaun hanesan ne’e esensiál atu kumpri tratadu ambientál internasional sira hanesan protokolu Montreal, ne’ebe hakarak atu halakon gradualmente ODS hodi proteje kamada ozonu. Objektivu husi protesaun ida ne’e atu proteje biodiversidade no ema husi moras katarak, kankru kulit Komponente sira ne’ebé la’os ODS hetan treinamentu hamutuk ho ODS, tamba gases sira ne’e nudar gases stufa ne'ebé halo manas mundu. Iha kapasitasaun ida ne’e oinsa kompleta komprensaun kona-ba sasán sira ne'ebé kontein gas ODS no gas estufa. Asegura klasifika no kontrolu ne’ebé loos tuir karaterístika gas ida – idak tamba gases ne'ebé la'os ODS (Ozone Depleting Substances) hanesan gas HydroCarbon (flamavel), gas Amoniak (Beneno), gas CO2 (explosive). Tamba ne’e nudar ofisiál Autoridade Audoneira tenke apar nune’e mós tékniku ne'ebé halo reparasaun no instalasaun tenke hatene karaterístiku gases sira ne’e.
Formasaun sira ne’e hala'o desede 2012 até agora purvolta ema nain 150 husi Autoridade Audoneira mak treinu ona nomós ema nain 140 husi tékniku ne'ebé tuir ona treinamentu ne'ebé organiza husi Departementu Ozonu . Laos deit rai laran haruka mós ofisiál sira ba treinu iha rai liur hanesan ToT iha Indonésia, Malásia, China. Formasaun ikus liu hala'o durante loron rua, iha data, 23-24 Setembru 2025, iha salaun Portu Tibar, Liquica.